Na današnjem repertoaru jedna duhovita priča gdje glavnu ulogu imaju a ko drugi nego Bosanac, Amerikanac i Rus. Amerikanac i Rus sa punim pravom raspravljaju o vojnoj moći njihovih zemalja dok Bosanac ponosno želi da učestvuje u toj priči. Pogledajte kako je to izgledalo.
–Ma možete vi imati toga koliko god hoćete ali vi naši su majstori da to sve pokradu.
MOĆ KOJA DOLAZI S NEBA – ISTORIJA I SADAŠNJOST RUSKE AVIJACIJE
UVOD: NEBO KAO STRATEŠKI PROSTOR
Za Rusiju, ogromnu državu koja se prostire na dva kontinenta, kontrola neba nikada nije bila samo tehničko pitanje – to je uvijek bila stvar nacionalnog ponosa, vojne superiornosti i geopolitičkog opstanka. Od prvih balona i dvokrilaca do hiperzvučnih letjelica i stealth tehnologije, ruska avijacija prošla je nevjerovatan put.
I. POČECI I CARSKO DOBA
Prvi koraci ruske avijacije sežu u kasne godine 19. vijeka, kada su entuzijasti poput Aleksandra Mozhaiskog pokušavali da konstruišu letjelice koje bi mogle poletjeti iznad ruskih stepa. Mozhaiski je konstruisao jedan od prvih aviona na svijetu, čak prije braće Wright, ali mu je nedostajala snažnija pogonska jedinica. Iako njegovi pokušaji nisu rezultirali pravim letom, ostavio je dubok trag i pokrenuo talas interesovanja.
Uoči Prvog svjetskog rata, Rusija je već imala sopstvenu avijaciju. Carsko zrakoplovstvo činilo je nekoliko stotina aviona, uglavnom francuske i njemačke proizvodnje, a domaća industrija tek je počinjala da se razvija. Pioniri poput Igora Sikorskog, koji je dizajnirao jedan od prvih četvoromotornih aviona “Ilja Muromec”, bili su avangarda avijacije toga doba. Sikorski je kasnije emigrirao u SAD i postao jedan od tvoraca modernog helikoptera.
II. SOVJETSKA AVIJACIJA – USPINJANJE I DOMINACIJA
Revolucija i novo doba
Nakon Oktobarske revolucije, nova sovjetska vlast prepoznaje važnost zračne moći. Ubrzo nakon rata, 1920-ih godina, formira se Ratno zrakoplovstvo Crvene armije (VVS). Inženjeri i dizajneri dobijaju zadatak da od temelja stvore sovjetsku školu avijacije. Osnivaju se legendarni instituti poput Tupoljevskog (OKB Tupolev), Iljušina (Iljušin Design Bureau) i kasnije Mikojan-Gureviča (MiG), kao i Suhovoja (Sukhoi) i Jakovljeva (Yak).
Drugi svjetski rat – Veliki otadžbinski rat
U Drugom svjetskom ratu, sovjetska avijacija je igrala ključnu ulogu. Iako su u početku bili tehnički inferiorniji u odnosu na Luftwaffe, sovjetski konstruktori brzo su razvijali nova rješenja. Avioni poput Il-2 Šturmovik, koji je stekao nadimak „leteći tenk“, i lovci Yak-3 i La-5 bili su stubovi sovjetskog zrakoplovstva.
Žene su takođe igrale važnu ulogu: poznata noćna veštica (Nochnye vedmy), 588. ženski puk za noćne bombardere, postao je legenda zbog hrabrosti u letovima starim dvokrilcima iz Prvog svjetskog rata.